van grote en kleine rampen

ons hostel op palen, zoals dat hier traditie is

ontbijt

prachtige meubels

uitzicht vanaf de overkant

dronkaards op de plaza

mooi dorpje chonchi

deze houten ‘pannen’ op de muren zijn typisch voor dit eiland

uitzicht vanuit ons raam

het autootje, de onze voor twee dagen

lekker hapje met uitzicht

goed gesmuld en gelukkig

crossen op het strand

klaar voor de boottocht

zie je ze, de pinguins?

prachtige zee-otter die relaxed een krabbetje verpulvert

libertad

een van de vele mooie houten kerken

bedacht voor steen, gemaakt uit hout

een houten pilaar

plafond

houten bootje voor ons raam

op de werf, deze wordt gerepareerd

maken van een houten boot, een echt ambacht

roan’s eerste ballenbak is chileens (en niet van ikea!)

‘pinera uit williche-gebied!’ (zie blogtekst)

Dag lieve familie en vrienden,

Het voelt bijna ongepast om uit te weiden over onze vrolijke avonturen na zojuist enkele beelden uit Haiti te hebben gezien.  Erik en ik bekijken het nieuws met afschuw en kunnen ons gewoon niet voorstellen wat er daar aan de hand is. Alsof Haitianen al niet genoeg mee hebben gemaakt.

Maar ons leven hier gaat wel gewoon door. Overmorgen vertrekken we weer voor een paar dagen naar een plek waar geen internet is, en vandaaruit gaan we naar alweer de laatste stop voor Santiago: Chillan. Daar wonen de ouders van Antonio, een  Chileense vriend die we kennen uit Wageningen.  Daarna brengen we nog een dag of tien door met  Paulina en Eduardo in Santiago.

De reis zit er bijna op! Ineens komt het einde in zicht.  Op zes februari vliegen we alweer naar huis. Dat is nog maar een week of drie. We hebben er zin in hoor, om weer op ons eigen plekje te zijn met onze eigen mensen om ons heen. En kaas! Wat ik het meeste mis is goeie kaas. En vooral oude kaas. Zeg maar goeie, ouwe kaas. Er wordt hier wel iets geproduceerd, maar het is een smaakloze wittige substantie die wel de juiste textuur maar helemaal niet de juiste smaak heeft. Dientengevolge heeft alles dat hier met kaas wordt geprepareerd (en daar ben je als vegetarier al snel op aangewezen) teleurstellend weinig smaak. Pizza, lasagna, quiche, en ook lokale specialiteiten zoals empanada’s zijn elke keer weer een beetje een desillusie voor ons. We proberen dat dan ook maar niet meer. Wat we hier veel meemaken is het bekende liedje: ‘Vegetarisch? Dan hebben we dit gerecht met kip/ham/vis.’ Er wordt overal wel iets geserveerd dat ‘plato vegetariano’ heet, maar dat is dan een smaakloze salade zonder dressing. We (nouja, Erik en Roan) eten af en toe een beetje vis, en dat is dan wel weer heel spectaculair.

Nog meer etenswaardigheden: we doen grote best om het suikeroffensief te ontwijken. Er is geen puur sap te vinden in de supermarkten, koffie zonder suiker is een rariteit, en mensen willen Roan om de haverklap zoetigheid aanbieden. Dit laatste vooral als hij huilt, want kinderen in Chili lijken wel niet te mogen huilen. Als wij soms in een opvoedkundig moment Roan even laten krijsen, krijgt hij meteen veel teveel aandacht van bijstanders: ‘ach, wat is er aan de hand? waarom huilt hij? hier, neem een koekje. stil maar. wat is er nou, waarom huilt hij?’ Ik word daar regelmatig een beetje bozig over. Het verbaast me dat Chileense kinderen niet allemaal superverwend zijn. Er zijn er wel veel met overgewicht overigens.

De laatste tijd hebben we op plekken gezeten waar we zelf konden koken. Dat was wel prettig. Chileense etenstijden blijven lastig voor ons. De gigantische lunch vindt gemiddeld plaats om drie uur en avondeten (een broodmaaltijd) ergens tussen negen en elf uur.  We zijn al menig-maal naar een restaurantje gelopen om een uur of zeven om dat gesloten te vinden. Onze hongertijden vallen precies tussen de lokale etenstijden in. Dat valt niet mee!

En dan koffie. Het is algemeen bekend dat Nescafe rules the world, en in Chili is dat niet anders. De gemiddelde Chileen heeft het oplosspul veel liever, maar in toeristische gebieden kun je nog wel eens echte (‘bonen-’)koffie vinden. Echter: wederom niet op het tijdstip dat wij daar zin in hebben. Probeer om elf uur ‘s ochtends maar eens een cafeetje te vinden dat open is en waar ook nog een vers bakkie wordt gezet! Koffie wordt hier bij het ontbijt of na de lunch gedronken, en elf uur ‘s ochtends valt in geen van die categorieen. Vergeet koffietijd.

Momenteel zitten we op het eiland Chiloe, waar nog een aardig stuk eigen cultuur bewaard is gebleven. Zo wordt hier veel met hout gewerkt. Er zijn prachtige houten kerken die vanbinnen een gothische stijl hebben. De architectonische ontwerpen waren oorspronkelijk gemaakt om in steen te worden uitgevoerd, zoals dat met kerken in Europa gebeurde. Maar hier zijn die ontwerpen dus uit hout gemaakt, vanwege de aardbevingen die hier regelmatig voorkomen, wat een heel bizar effect geeft. Je denkt automatisch dat je naar steen en beton kijkt, en dan blijken het allemaal planken te zijn. Evenals de kerken zijn eigenlijk alle boten hier nog van hout. Tegenover ons hotel ligt een scheepswerfje, waar prachtige houten vissers- en passagiersschepen worden gebouwd. We zijn er vandaag even langsgeweest. Voor elk onderdeel van het schip is een andere houtsoort met andere eigenschappen nodig. Prachtig ambachtswerk.

We hebben een paar keer een autootje gehuurd. Handig voor de plekken waar de bus niet komt, en voor de dagen met een ingewikkeld programma. Gisteren en vandaag hadden we er eentje waarvan de snelheidsmeter EN de kilometerteller het niet deden! Het verhuurbedrijf was ervan op de hoogte, knikte nog eens en wenste ons goede reis.

We zijn met dat autootje naar het noorden van het eiland gegaan, waar zich een pinguinkolonie bevindt. Het bijzondere daarvan is dat het de enige plaats op aarde is waar twee soorten pinguins samenleven: de Humboldt en de Magellaanse pinguin. We hebben er een paar gezien, evenals enkele prachtige zee-otters, roodbevoete eenden, twee ibissen en een troep enorme zeemeeuwen. Roan was echter vooral onder de indruk van zijn grote zwemvest-met-fluit. Na een heerlijk boottochtje en een ijsje toe, scheurden we weer weg, zo met onze rode bolide over het strand. Waar vind je dat nog?

Roan heeft zijn gebruik van het Spaans nu van ‘mira’ en ‘hola’ en het tellen van 1-12 en ‘inga’ (een zelfbedacht Spaans woord dat voor van alles gebruikt kan worden) uitgebreid met het eloquente ‘no!’. Op het moment dat hij het ergens echt niet mee eens is, en niets hem lijkt te kunnen redden, begint hij heel hard ‘nooooooo!!!! no! no!’ te roepen. En dan met een echte Spaanse korte ‘o’ (die van ‘stop’).

Morgen is de tweede, laatste ronde van de presidentsverkiezingen. Was er in de eerste ronde nog sprake van een linkse kandidaat, nu gaat het tussen Frei, een kandidaat van de centrale partij van Bachelet, de huidige presidente (die volgens de grondwet het veld moet ruimen) en een rechtse kandidaat genaamd Pinera. Paulina en Eduardo gaan noodgedwongen Frei stemmen, om erger te voorkomen. Maar blij zijn ze er niet mee.

Voor de Mapuche-indianen is geen van beide een gewenste optie.  Over Pinera zeggen ze bijvoorbeeld dit: ‘Piñera on Chiloe Island (daar zitten wij nu dus), bought a few years ago 123,000 hectares, land covering more than 18% of the island of Chiloe. This purchase sparked bitter disputes, as in much of this land Williche communities are in danger of being expelled.  We know that a new Piñera government will represent a virtual blank check for police’. De volledige verklaring waar dit uit komt staat hier:

http://indigenouspeoplesissues.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3435%3Apublic-statement-from-the-mapuche-coordinator-of-the-mapuch-arauco-malleco-organization&catid=53%3Asouth-america-indigenous-peoples&Itemid=75&lang=en

En dan nog even dit: hier op Chiloe, en eigenlijk in heel Chili, zijn ontzettend veel zalmkwekerijen. Het is het land met de groostste kweekzalmindustrie. Het zijn vooral Noorse bedrijven en de schade die ze toebrengen is enorm. We hopen nog een kwekerij te bezoeken, maar hier dan nog een artikeltje waarin het een beetje wordt uitgelegd aan de hand van wat traditionele vissers ervaren sinds de kwekerijen in hun wateren actief zijn geworden:

http://patagoniatimes.cl/index.php/20090325776/News/Salmon-News/CHILE-WILLICHE-MAPUCHES-TAKE-ON-BIG-SALMON.html

En midden op deze pagina staan een paar ‘humoristische’ cartoons in het Engels en het Spaans over de zalmkwekerijen: http://www.terram.cl/index.php?option=com_content&task=view&id=2971&Itemid=168

Goed, het lijkt me weer even voldoende zo!

Heel veel liefs van ons alledrie,

Janneke